بورس های کالا، ناجی اقتصاد هند

بورس های کالا، ناجی اقصاد هند

رشد سريع بورس هاي کالا مي تواند هند را به يک قطب اقتصادي تبديل کند.


سال هاي زيادي بود که شرکت 3 ميليارد دلاري تنباکوي هند که در عرصه تجارت محصولات کشاورزي فعاليت مي کند و در کلکته بنيانگذاري شده بود، از وضعيت مناسبی برخوردار نبود.

 


 

مسوولان اين شرکت هيچگاه نمي توانستند پيش بيني کنند که تا يک ماه بعد، محصولاتشان را به چه قيمتي در فروشگاه عرضه کنند و به فروش برسانند.
علت اين مساله هم آن بود که يک بورس کالاي محلي در اين منطقه وجود نداشت تا آنها توانيي تخمين زدن قيمت و پوشش ريسک هاي آنيده را داشته باشند.


اين شرکت براي خريد و يا فروش قراردادهاي آتي ، مجبور بور فرآيند دشوار گذر از 2 اقيانوس را متحمل شود تا بتواند با بورس کالاي شيکاگو(CBOT) کار کند.
اما امروزه شرکت تنباکوي هند و 50 کمپاني ديگر بسيار راحت تر از گذشته مشغول به فعاليت هستند چرا که با راه اندازي بورس هاي کالا آنها ديگر مشکلات گذشته را ندارند.


دو سال پيش دولت با انحلال قانون هاي قبلي ، اجازه تاسيس دو بورس رقيب را در هند صادر کرد.
يکي از آنها بورس کالا و ابزارهاي مشتقه( NCDEX) بود که اساسا محصولات کشاورزي را معامله مي کند و دومي بورس کالاي هند( MCX) بود که داد و ستد آنها بيشتر بر روي محصولات انرژي و فلزات است.
اين بورس هاي تماما الکترونيکي در هند ، امروز به طور ميانگين روزانه حجمي به اندازه 1/5 ميليارد دلار از معاملات خود را از طريق قراردادهاي آتي انجام مي دهند که در اين ميان شرکت تنباکوي هند به بزرگترين مشتري حقوقي بورس کالا و ابزار مشتقه تبديل شده است و حجمي بالاتر از 300 ميليون دلار از معاملات اين شرکت را در سال از آن خود کرده است ، يعني رقمي بسيار بيشتر از 40 ميليون دلاري که در هر سال در بورس کالاي شيکاگو انجام مي داد.
لذا مشاهده مي شود که بورس کالا و ابزار مشتقه هند کسب و کار شرکت تنباکوي هند را به شدت روقن بخشيده است .


مدير تجارت بين الملل شرکت تنباکوي هند سيوا کومار در اين خصوص مي گويد: در حالي که ما در گذشته سالانه يک ميليون تن محصول خريداري مي کرديم امروز با راه اندازي اين بورس خريدمات به 2 ميليون تن رسيده است .
با اين حال بازرگانان و تجار بر اين عقيده اند که اين تازه نخستين مزاياي راه اندازي بورس هاي کالاست .
طبق تخمين و برآورد موسسه ماليCLSA با ورود شرکت هاي جديد حجم روزانه معاملات اين دو بورس مي تواند تا سال 2012 از 15 ميليارد دلار در روز نيز فراتر رود.


حجم معاملات انجام شده در بورس هاي کالاي هند در شرايط کنوني تنها قسمتي از آن چيزي است که در بورس هاي بزرگ مثل بورس بازرگاني نيويورک( NYMEX) و بورس کالاي توکيو( TOCOM) انجام مي شود.
اماMCX در برخي کالاها گوي سبقت را از رقباي قديمي تر خود نيز ربوده به طوري که رتبه دوم معاملات نقره را بعد از نايمکس از آن خود کرده است .


تحليلگران معتقدند با توجه به اينکه کشور هند در حال حاضر يکي از بزرگترين توليد کنندگان ، وارد کنندگان و مصرف کنندگان 35 نوع کالا در جهان مي باشد، زمان زيادي طول نخواهد کشيد که اين کشور به يک بازار بزرگ جهاني تبديل شود.
مدير مرکز تحقيقاتCLSA در بمبيي آنارورها دانگ معتقد است که بورس هاي هند در زمينه برخي از کالاها مي توانند بزرگترين و برجسته ترين بورس ها شوند.
اين تحول بزرگ از دو سال پيش اتفاق افتاد يعني دقيقا از زمان منسوخ شدن قوانين قديمي و کهنه اي که دولت سوسياليستي هند با استفاده از آن قيمت کالاها را کنترل مي کرد.


بر اساس اين سياست ، قيمت هماي داخلي از قيمت هاي جهاني فاصله مي گرفتند و هر چقدر اين فاصله بيشتر مي شد، تامين تقاضاهاي روزمره مردم و دسترسي به يک مدل عرضه کارآمد کالاها دشوارتر گرديد.
به دليل همين عدم کارايي مکانيزم قيمت ها در دوران گذشته ، بسياري از محصولات کشاورزي با مازاد عرضه و بسياري ديگر از آنها با کسري عرضه مواجه بود.


از اين رو ، به دليل عدم اطمينان کشاورزان نسبت به فروش محصولات خود ، واسطه هايي در بازار شکل گرفتند که با استثمار کشاورزان ، هفتاد درصد قيمت محصولات کشاورزي را از آن خود مي کردند.
همين مساله سبب شد که کمپاني هايي نظير شرکت تنباکوي هند براي پوشش ريسک خود به آن سوي آبها محدوده اقتصادي بين المللي روي بياورند ، اگرچه بورس هاي خارجي ، بسياري از کالاهاي رايج هندي را مبادله نمي کنند.
مشکلات پيش رودولت هند با توجه به اين مشکلات در سال 2002 تصميم گرفت محدوديت ها را از پيش پاي معاملات آتي اين کشور حذف کند.


لغو محدوديت ها تا دسامبر سال 2003 نتيجه اي در بر نداشت و از اين زمان به بعد بود که نتايج مثبتي در سياست هاي اقتصادي هند به وجود آمد ودو بورس ياد شده وارد دوراني از رونق و ترقي شدند که در اين ميان بورس سهام هند نيز با توجه به اعتبار خود کمک بسيار شاياني را انجام داد.
اين دو بورس کالا ، بنگاههايي خصوصي و انتفاعي هستند که مديريت بورسX MC در اختيار موسسه فن آوري مالي بمبيي و مديريت بورس کالا و ابزار مشتقه نيز متعلق به بانک هاي خصوصي و ساير سرمايه گذاران مي باشد.
به گفته ناکت مور مدير بانکICICI ظهور چنين بورس هايي منجر به ايجاد يک ساختار بازار کارآمد براي کالاهايي که در آنها مورد معامله قرار مي گيرد ، خواهد شد.
در دو بازار ياد شده روزانه 100 نوع کالا از عدس گرفته تا فولاد مورد مبادله قرار مي گيرد.
امروزه بورس هايMCX وNCDEX هر دو از سوددهي قابل توجهي برخوردارند.
درآمد مشترک اين بورس ها 17 ميليون دلار و سود آنها 3/2 ميليون دلار است .
اما روند اين رشد در صورت ادامه محدوديت هايي که دولت براي مبادلات کالا در بازارهاي نقدي و نيز مبادله قراردادهاي اختيار معامله قايل شده است ، کاهش خواهد يافت .

به نفل از روزنامه جهان اقتصاد

Main Image: